Spreekbeurt over Kreta, Griekenland
Door Adoni Nikolidakis, 9 jaar, groep 5
Ik houd mijn spreekbeurt over
Kreta. Eerst
laat ik jullie zien op de
kaart waar Griekenland ligt. Kreta is het zuidelijkste eiland van
Griekenland. (Het eilandje
Gavdos ligt
zuidelijker, maar hoort bij Kreta)
Wisten jullie dat Kreta letterlijk krijt betekent in het Grieks? De bodem van
Kreta bestaat voor een groot deel uit krijt. Dit kan je bijvoorbeeld goed zien
aan de krijtrotsen van
Matala.
Heraklion is de hoofdstad van Kreta.
Als je met het vliegtuig naar Kreta gaat dan land je meestal op het vliegveld
bij
Heraklion, maar er is ook een vliegveld in
Chania. Ook als je
met de
boot naar Kreta gaat kom je meestal aan in de haven van Heraklion, maar
ook Chania heeft een haven. Wij zijn vaak met het vliegtuig en ook met de boot
naar Kreta geweest.
Vanaf Heraklion rijden wij dan nog 60 km met de auto naar het zuiden van
Kreta, want daar woont onze familie. Wij gaan ieder jaar 1 of 2 keer naar
Kreta. Het is er in de zomer altijd heel mooi weer en dan gaan we veel naar
het strand en het zwembad en we gaan ook op bezoek bij onze familie.
Groot eiland
Kreta is het grootste Griekse eiland. Het is 250 kilometer lang en op het
breedste punt 60 kilometer breed. Kreta ligt 300 kilometer van Afrika en het
ligt 100 kilometer van het Griekse vasteland.
Lekker warm
In de zomer is de temperatuur wel 35 tot 40 graden en in de winter is het
ongeveer 18 graden. Er zijn op Kreta veel dorpjes tegen de bergen gebouwd. De
huizen zijn meestal wit geverfd. Dat is goed tegen de warmte. Dit is
Agia
Galini op zuid Kreta. Hier gaan wij altijd naartoe met vakantie.
Bergen
Er zijn veel hoge bergen op Kreta. De hoogste berg is ongeveer 2500 meter, dat
is de berg
Idi. Op het topje van die berg is bijna altijd sneeuw te
zien. Die bergtop heet Psilorítis en is vanaf alle kanten van Kreta te zien.
Toeristen
Op Kreta komen veel toeristen, de meesten gaan naar het noorden van Kreta.
Bij ons in het zuiden is het wat rustiger en veel gezelliger. De mensen van
Kreta zijn heel aardig.
Landbouwers en vissers
De mensen op Kreta zijn meestal boer of
visser, maar ze verdienen nu ook hun geld door het toerisme. Mijn oom
heeft bijvoorbeeld een eigen restaurant,
Taverna heet het in het Grieks. Ook bij hem komen in de zomer veel
toeristen: Nederlanders, Duitsers, Belgen, Engelsen, Italianen en Fransen. De
toeristen gaan eind oktober weer naar huis.
Vissersboot op Kreta.
Foto van Nico van velden
Olijven en druiven
In de winter gaan de inwoners van Kreta olijven plukken.
Er zijn miljoenen olijfbomen op Kreta.
Typisch Kreta. Op de voorgrond druivenboompjes, in het midden olijfbomen.
De berg op de achtergrond is de Kouloukonas. Foto is van Nikos .
Ook groeien er sinaasappels, mandarijnen, citroenen en druiven op Kreta.
Van de druiven wordt lekkere Griekse wijn gemaakt, zegt mijn vader. Ook worden
ze gedroogd, dan zijn het rozijnen. En de druiven die op Kreta worden geplukt
liggen soms hier te koop bij de C1000! Dat hebben we gezien aan de naam die op
de doosjes staat. Ik vind de watermeloenen van Kreta heel lekker.
Sinaasappelboom.
Foto van Robienne jansen
Feesten op Kreta
We gaan ook vaak naar feesten van de Grieken. Zo’n feest is vaak buiten. Dan
is er ergens op de bergen afgesproken en nemen ze barbecues mee en wordt er
vlees gebakken. Er wordt limonade en wijn en sterke drank, die raki heet,
gedronken. Er zijn meestal ook een paar mensen die muziek maken. Als de muziek
begint en iedereen heeft lekker gegeten en gedronken beginnen ze te dansen.
Allemaal in een rij houden ze elkaar vast aan de schouder. Er zijn ook veel
kinderen die samen spelen. En ook mee dansen.
Kinderen leren al vroeg dansen.
Foto van robienne jansen
Muziek en dans
De mensen van Kreta houden veel van
muziek
en dansen. Er wordt op Kreta veel gespeeld op een soort kleine viool, die
heet lyra. Er wordt op Kreta heel veel gedanst, bijna alle kinderen leren
volksdansen. Er zijn veel volksdansgroepen die dragen mooie klederdracht.
Foto gemaakt door André Matthys
Lyra en laouto. Foto van Michiel Koperdraat.
anokato
Taal:
Ik kan wel een beetje Grieks, bijvoorbeeld:
Hoe heet je?= pos se lene
Ik heet Adoni= me lene Adoni
Hoe gaat het? Ti kanies?
Goed= kala
Hoeveel jaar ben je? =Posso chronon iese
Voetbal
Op Kreta is ook een voetbalclub: OFI-Kreta. Hun kleding is zwart wit. Ik heb
er ook een voetbalshirt van. Bij OFI Kreta is bijvoorbeeld Machlas begonnen,
maar ook Samaras, de spits die pas van Heerenveen naar Manchester city is
gegaan. Jarenlang had OFI Kreta een Nederlandse trainer, maar die is er nu mee
gestopt.
Eten
Het
eten op Kreta is super lekker. Ik eet het liefst
pita met gyros en
souvlaki’s. Mijn oma kan heel lekker koken en in de Taverna mogen wij
altijd eten wat we willen.
Knossos
Vlakbij Heraklion ligt
Knossos.
We zijn daar ook geweest. Daar hebben we de opgravingen gezien van de oude
paleizen van koning Minos. Ze hebben de gebouwen helemaal opgeknapt zodat je
beter kan zien hoe de mensen toen leefden en woonden. Het ziet er mooi uit.
Knossos was de hoofdstad van Kreta, in de tijd dat koning Minos leefde. Dat
was heel erg lang geleden, 2500 jaar voor Christus. Tien eeuwen lang was
Knossos de eerste en grootste stad in Griekenland en van heel Europa. De
mensen hadden toen al toiletten, waterleidingen en nog veel meer dingen die
wij nu ook hebben, dat is wel heel knap, dat zij dat in die tijd al hadden
uitgevonden. De mooie en grote paleizen op Kreta zijn helaas allemaal kapot
gegaan, volgens de geleerden is dit door gebeurd door een verschrikkelijke
uitbarsting van de vulkaan
Santorini bijna 150 km ten noorden van Kreta. Die uitbarsting was rond
1500 voor Christus. En het veroorzaakte een soort Tsunami. Zo zijn toen alle
paleizen en huizen overstroomd met modder.
Festos
Vlakbij het dorp van mijn oma ligt
Festos,
dat is heel lang geleden ook een paleis geweest, het zijn nu ruïnes. Bij
Festos is de “Discus van Festos” gevonden. Er staan letters op die nog steeds
niet ontcijferd zijn door de geleerden. De echte discus ligt in het museum in
Heraklion, maar ik heb er een voorbeeld van.
Mythes
Ik zal jullie een paar
mythes van Kreta vertellen. Een mythe is een heel oud verhaal.
Zeus
De oppergod van de oude Grieken was
Zeus.
Hij werd geboren in een grot op Kreta. Toen de moeder van Zeus in verwachting
was ging zij naar Kreta en kreeg Zeus daar in het geheim, omdat haar man
Cronus al hun kinderen op at zodra ze geboren waren. Aan Cronus gaf zij een
steen in een luier die hij direct opat, hij dacht dat hij Zeus had opgegeten.
Zo hield zij Cronus voor de gek en bleef Zeus in leven. Toen Zeus groot was
geworden ging hij wonen op de hoge berg Olympos en werd hij de oppergod.
Minotaurus
De Minotaurus was een soort monster, half man en half stier. Koning Minos
sloot de Minotaurus op in zijn labyrint, waar hij later werd gedood door
Theseus. Het
labyrint was een ondergrondse doolhof dat door meesterarchitect Deadalus
werd ontworpen voor koning Minos van Kreta. Niemand die het labyrint inging
kon de weg terugvinden. In het labyrint sloot koning Minos de Minotaurus op,
die iedereen die in het labyrint werd gestuurd verscheurde.
Theseus
Theseus ging naar Kreta naar het labyrint waarin de Minotaurus elk jaar
zeven jongens opat. Hij wilde het monster gaan verslaan. Toen het schip
vertrok naar Kreta had het zwarte zeilen. De vader van Theseus, Aegus, had er
voor gezorgd dat er ook witte zeilen aan boord waren om te gebruiken in het
geval dat de terugreis er een van overwinning zou zijn. Theseus kwam op Kreta
aan en werd naar het labyrint gebracht. Ariadne, Koning Minos' dochter werd
verliefd op hem. Daarom gaf zij Theseus voor hij het labyrint inging een
bolletje draad. Ze gaf hem de tip het uiteinde van de draad bij de ingang van
het paleis vast te binden. Al verder lopend door de gangen zou de draad zich
afrollen zodat hij de weg niet zou kwijtraken. Zij liet hem ook beloven haar
mee terug te nemen naar Athene als zijn vrouw. Het lukte Theseus het monster
te doden, de andere jongens te bevrijden en uit Kreta te vertrekken, samen met
Ariadne. Hoewel alles goed was afgelopen, vergat Theseus op de terugreis de
zwarte zeilen met de witte om te ruilen. En zo dacht zijn vader, die op de
uitkijk stond, dat Theseus dood was, toen hij het schip met de zwarte zeilen
zag. Hij sprong van verdriet van de rotsen in de zee, die sinds toen de
Aegeische zee heet. Theseus deed daarna nog mee aan veel gevaarlijke avonturen
hij ging mee met Hercules op zijn tochten.
Daedalus
Daedalus bedacht het beroemde labyrint, een paleis met zoveel ingewikkelde
gangen dat iedereen erin verdwaalde, voor koning Minos op Kreta. Daarin hield
koning Minos de Minotaurus gevangen. Toen Theseus aankwam op Kreta met de
opdracht de Minotaurus te doden, gaf Daedalus aanwijzingen aan Ariadne hoe zij
de held kon helpen in en uit het labyrint te komen. (de draad) Toen Minos dit
ontdekte werd hij zo boos dat hij Daedalus en zijn zoon Ikaros opsloot in het
labyrint. Om uit Kreta te ontsnappen maakte Daedalus voor zichzelf en voor
zijn zoon vleugels van veren. Ze maakten ze vast met was en ze vlogen weg over
zee. Ikaros was zo trots dat hij kon vliegen dat hij niet merkte dat hij te
hoog vloog en te dicht bij de zon kwam. De was van zijn vleugels smolt en hij
stortte in de zee die sindsdien Icarische zee wordt genoemd.
Tot slot deelde ik nog Griekse gehaktballetje uit.
Bedankt voor het lezen van mijn spreekbeurt. Ik hoop dat je het leuk vond
en dat je zelf Kreta ook eens gaat bezoeken. De beoordeling van mijn juf en
klasgenootjes was: HG (Heel goed!)
Adoni
